هویت دو‌زبانه پنتاگرام برای Design Doha Biennial ۲۰۲۶

پنتاگرام برای بیینال طراحی دوحه ۲۰۲۶ یک هویت بصری ساخته که فارسی و انگلیسی نیست—بلکه عربی و انگلیسی را به یک ترکیب واحد تبدیل می‌کند؛ بی‌آنکه یکی بر دیگری برتری یابد. نتیجه هویتی است منعطف، پیونددهنده و قابل تطبیق با محیط‌های نمایشگاهی و دیجیتال.

چیستی پروژه و چرا مهم است

Design Doha Biennial بزرگ‌ترین سکوی طراحی در منطقهٔ عربی است که نمایشگاه‌ها، پروژه‌های عمومی و همکاری‌های متعددی را در دوحه گرد هم می‌آورد. نسخهٔ دوم این رویداد که از ۵ نوامبر افتتاح می‌شود، قرار است نقطهٔ اتصال طراحان، کیوریتورها و مخاطبان منطقه باشد. تیم پنتاگرام به سرپرستی سامر معکرون در طراحی هویت هدفی ساده ولی کلیدی داشت: زبان‌ها باید هم‌ارز دیده شوند.

رویکرد طراحی: بافت‌بخشی به دو زبان

به‌جای قرار دادن یک خط نوشتار بالای دیگری، پنتاگرام حروف عربی و لاتین را در یک ترکیب تایپوگرافیک درمی‌آمیزد تا هردو در همان سطح حضور داشته باشند. این ترکیب باعث می‌شود که حروف دو اسکریپت مانند اعضای یک خانوادهٔ بصری خوانده شوند، نه دو عنصر جدا.

تایپوگرافی پیونددهنده

کلیدی‌ترین مشخصهٔ این هویت، کشیدگی و امتدادِ خطوط حروف است؛ گسترش‌هایی که شبیه شبکه عمل کرده و اجزا را به هم وصل می‌کنند. این کشیدگی‌ها قابل تغییر و انطباق با فرمت‌های مختلف هستند؛ از پوستر تا بیلبورد و رسانه‌های دیجیتال، برند حسِ پویایی و جریان ایده‌ها را منتقل می‌کند.

نمونه‌های کاربردی

• روی پوسترها: نشان‌واژه روی تصاویر نصب‌ها و آثار برنامه قرار می‌گیرد.
• در برخی ترکیب‌بندی‌ها: عدد بزرگ «۲۶» به‌صورت حلقه‌ای دور تصویر مرکزی می‌پیچد و قاب می‌سازد.
• برای نمایشگاه اصلی «Arab Design Now»: همان ساختار دو‌زبانه حفظ شده اما با وزن و هندسهٔ سنگین‌تر تا هویتی مستقل در عین پیوند با مجموعه ایجاد شود.

پالت رنگ و حس‌مادیّت

پالت رنگی هویت بین دو مفهومِ «مادیّت» و «انرژی» تعادل برقرار می‌کند: بژِ الهام‌گرفته از تراورتین برای تداعی معماری و زمین، مارون عمیق برای وزن تاریخی، نارنجی شفاف برای سرزندگی و آبیِ اشباع‌شدهٔ Design Doha که پیوندی تصویری با هویت دورهٔ پیشین ایجاد می‌کند.

چرایی موفقیتِ این هویت

آنچه این هویت را کارآمد می‌کند، هم‌خوانی کاملِ ایده و اجراست. بیینال دوحه ۲۰۲۶ ترویجِ ارتباطات میان فرهنگ‌ها و رشته‌هاست و این پیام دقیقاً در روشِ طراحی تایپوگرافی و تساوی دو زبان منعکس شده: خطوطی که تا می‌کشند، زبان‌ها را در کنار هم قرار می‌دهند و عناصر را به هم پیوند می‌زنند. برای مناطقی که عربی و انگلیسی روزمرهٔ زندگی‌اند، این فقط برندی زیبا نیست بلکه بیانی روشن از مخاطب‌محوری بیینال است.

نکات کلیدی

• تایپوگرافی متصل: روش اصلی برای برابر قرار دادن دو اسکریپت.
• هویت انعطاف‌پذیر: لوگو و علامت به‌صورت سیستم تایپوگرافیک عمل می‌کنند، نه یک نشانهٔ ثابت.
• پالت معناگرا: رنگ‌ها بین معماری منطقه و نیروی بصری رویداد تعادل برقرار می‌کنند.
• تمایز نمایشگاهی: نمایشگاه «Arab Design Now» با وزن‌های هندسی قوی‌تر، شخصیت ویژه‌ای دریافت کرده است.
• الگویی برای طراحان: مدلی کاربردی برای طراحی هویت‌های دو‌زبانه در مناطق چندزبانه.

پنتاگرام با این رویکرد نشان داد که طراحی هویت دو‌زبانه وقتی از ابتدا مبتنی بر هم‌ارزی و اتصال ساخته شود، نه‌تنها ظاهری مطلوب دارد بلکه پیام فرهنگی و عملکردی واضحی هم منتقل می‌کند — درسی که تیم‌های طراحی در هر نقطه‌ای می‌توانند از آن بهره ببرند.