بروزرهای ویندوز و مک معمولاً وقتی فضای دیسک کم میشود، ما را به فکر میاندازند که آیا ویرایشگر ویدیو حجیمی نصب کردهایم یا بازیهای سنگین. اما گاهی اوقات، عامل اصلی این مشکل، خود مرورگر مورد علاقه ماست. گوگل بهطور پنهان اقدام به ذخیرهسازی مدلهای هوش مصنوعی چند گیگابایتی روی سیستم کاربران کرده است تا ویژگیهای هوشمند کروم، بدون نیاز به اینترنت، عملکرد کنند. این اتفاق بدون هشدار قبلی برای بسیاری از کاربران رخ داده و همین موضوع باعث شده است که نگرانی نسبت به شفافیت مصرف منابع سختافزاری افزایش یابد.
چرا کروم فایلهای حجیم را دانلود میکند؟
معمولاً وقتی از خدمات هوش مصنوعی گوگل استفاده میکنیم، دادهها به سرورهای ابری ارسال و پردازش میشوند. اما برای حفظ حریم خصوصی و سرعت بیشتر، گوگل تلاش کرده بخشی از این فرآیند را روی خود دستگاه (On-Device) اجرا کند. این امر مستلزم دانلود و نصب یک مدل بزرگ به نام Gemini Nano است. این مدل وظیفهای مانند پیشنهاد متن، طبقهبندی زبانی، و تولید خلاصههای صفحه را بر عهده دارد. گوگل توضیح میدهد که این دانلودها بهصورت پسزمینه و خودکار انجام میشوند تا همیشه وقتی نیاز به یک ابزار هوشمند بود، آمادهی استفاده باشد.
شناسایی فایل مشبوه: weights.bin
اگر بخواهید بدانید آیا این مدل روی سیستم شما نصب است یا خیر، باید به دنبال یک فایل خاص بگردید. این فایل با نام weights.bin شناخته میشود و در پوشههای داده محلی کروم ذخیره شده است. بسته به سیستمعامل شما، مسیر آن کمی متفاوت است اما مفهوم یکسان است:
- در ویندوز: C:\Users\\AppData\Local\Google\Chrome\User Data\OptGuideOnDeviceModel\\weights.bin
- در مک: ~/Library/Application Support/Google/Chrome/OptGuideOnDeviceModel//weights.bin
دقت داشته باشید که نام پوشه version ممکن است با آپدیت شدن کروم تغییر کند. بنابراین اگر فایل را در مسیر قبلی پیدا نکردید، کافیست پوشه اصلی OptGuideOnDeviceModel را بررسی کنید.
چگونه وضعیت و فضای مصرفی را بررسی کنیم؟
بهترین و سریعترین راه برای بررسی دقیق، استفاده از صفحه اختصاصی پشتیبانی داخلی کروم است. کافی است در نوار آدرس مرورگر عبارت زیر را تایپ کنید:
chrome://on-device-internals
در این صفحه، میتوانید وضعیت دقیق مدل هوش مصنوعی، نسخه فعلی آن و میزان فضای دیسک مصرفی را مشاهده کنید. این ابزار برای توسعهدهندگان نیز مفید است، زیرا میتواند نشان دهد که کدام APIها از این مدل پشتیبانی میکنند. اگر متوجه شدهاید که فضای خالی دیسکتان بهشدت کاهش یافته و از ابزارهای هوشمند کروم استفاده میکنید، این صفحه اولین جایی است که باید چک کنید.
راهنمای کامل حذف مدل هوش مصنوعی کروم
اگر از قابلیتهای هوش مصنوعی محلی کروم استفاده نمیکنید یا دغدغه شما بازگرداندن چند گیگابایت فضای دیسک است، میتوانید این مدل را غیرفعال کنید. نکته مهم این است که حذف مستقیم فایل weights.bin به صورت دستی توصیه نمیشود، زیرا اگر تنظیمات روشن باشند، کروم به محض اجرای بعدی، فایل را دوباره دانلود میکند.
برای غیرفعالسازی صحیح، مراحل زیر را طی کنید:
- کروم را باز کرده و روی آیکون سهنقطه در گوشه بالا سمت راست کلیک کنید.
- به بخش Settings (تنظیمات) بروید.
- از فهرست سمت چپ، گزینه System را انتخاب کنید.
- در بخش مربوط به هوش مصنوعی محلی، کلید On-device AI را خاموش کنید.
با انجام این کار، گوگل تضمین میکند که مدلهای نسل دوم هوش مصنوعی به صورت محلی حذف میشوند. البته توجه داشته باشید که با انجام این کار، ویژگیهایی مانند پیشنهاد هوشمند متن، تشخیص کلاهبرداری و خلاصهسازی صفحات از کار میافتند، اما سایر بخشهای مرورگر بهطور عادی کار خواهد کرد.
چرا ممکن است تنظیمات را مشاهده نکنید؟
برخی از کاربران گریه زدهای گزارش میدهند که گزینه On-device AI در تنظیمات آنها وجود ندارد. این موضوع کاملاً طبیعی است و میتواند دلایل مختلفی داشته باشد:
- عدم پشتیبانی سختافزاری: پردازنده یا گرافیک سیستم شما برای اجرای محلی هوش مصنوعی کافی نیست.
- محدودیت فضای دیسک: گوگل نیاز به حداقل 22 گیگابایت فضای خالی برای پروفایل کروم دارد تا امکان دانلود مدل وجود داشته باشد. اگر فضای شما کمتر از این مقدار است، این تنظیمات غیرفعال خواهد بود.
- مدیریت سازمانی: اگر از کروم در محیط شرکت یا مدرسه استفاده میکنید، ممکن است ادمین سیستمی از فعالسازی این بخش جلوگیری کرده باشد.
