کاور بعضی آلبومها فقط یک تصویر است، اما بعضی دیگر خودش به اندازه موسیقی پشت آن، داستان دارد. گروه Robocobra Quartet از بلفاست برای آلبوم Hundred Pieces سراغ ایدهای رفت که هم عجیب است، هم هنری و هم تا حدی علمی: ساختن تصویر جلد با ۱۰۰ ظرف پتری پرورش کپک.
در نگاه اول، تصاویر این کاور ممکن است کمی چندشآور یا نامعمول به نظر برسند، اما پشت آن نه یک شوک بصری ساده، بلکه یک روند خلاقانه و کاملاً تجربی قرار دارد؛ روندی که با روح خود آلبوم همخوانی کامل دارد.
آلبومی ۱۰۰ قطعهای با رویکردی کاملاً تجربی
Robocobra Quartet بهخاطر سبک متفاوتش شناخته میشود؛ ترکیبی از جز، هاردکور پانک و موسیقی کلاسیک معاصر. این گروه برای ساخت آلبوم Hundred Pieces که ۱۰۰ قطعه و حدود پنج ساعت زمان دارد، از هنرمند صربستانی مارینا آبراموویچ الهام گرفته بود؛ چهرهای مهم در هنر پرفورمنس که همیشه با ایدههای غیرمنتظره و مرزشکن شناخته میشود.
با چنین منبع الهامی، طبیعی است که اعضای گروه برای طراحی کاور هم سراغ یک مسیر عادی نروند.
همهچیز از یک آزمایش خانگی شروع شد
ماجرا از جایی آغاز شد که تیبو باریون، ساکسوفونیست گروه، هنگام نوشتن آلبوم تصمیم گرفت در خانه شروع به پرورش ۱۰۰ ظرف پتری قارچ و کپک کند.
او میگوید یک روز چند صفحه آگار خرید و شروع کرد به آزمایش کردن. برایش جذاب بود که ببیند هر نوع ماده آلی، چند روز بعد چه نوع کپکی روی صفحه ایجاد میکند. این کار در ابتدا هیچ برنامه بزرگی پشتش نداشت و حتی قبل از آن بود که Hundred Pieces به شکل جدی به عنوان یک پروژه شکل بگیرد.
چرا کپک؟
برای اعضای گروه، روند رشد کپکها شباهت عجیبی به روند شکلگیری خود موسیقی داشت. همانطور که یک هاگ در محیط پخش میشود و رشد میکند، در این آلبوم هم ملودیها، ریفها و ایدهها بهتدریج گسترش پیدا میکردند و فرم نهایی خودشان را پیدا میکردند.
این شباهتها فقط ظاهری نبود. گروه از مفاهیمی مثل تصادف، رشد طبیعی، آمیختگی ایدهها و زنده شدن اثر هنری فراتر از نیت اولیه هنرمند حرف میزند؛ چیزی که هم در ضبط آلبوم دیده میشد و هم در ظرفهای پتری.
هر ظرف پتری، یک اثر بصری منحصربهفرد
با گذشت زمان، هر ظرف به ترکیبی یگانه از رنگ، بافت و رشد ارگانیک تبدیل شد. نکته جالب این بود که همه ظرفها دقیقاً با یک روش ثابت عکاسی شدند:
- از یک زاویه یکسان
- کاملاً از مرکز
- در قاب مربعی با پسزمینه سفید
این نظم بصری باعث شد تفاوتهای طبیعی و غیرقابل پیشبینی هر نمونه بیشتر به چشم بیاید. نتیجه، مجموعهای از تصاویر بود که هم حالوهوای علمی داشتند و هم از نظر احساسی و زیباییشناختی تأثیرگذار بودند.
باریون این ظرفها را نوعی کاوش در زیبایی طبیعت میداند؛ تصاویری شبیه طراحیها و آزمایشهای علمی که بدون نیت مستقیم هنرمند، میتوانند احساس ایجاد کنند.
کاوری که همراه با زمان تغییر میکرد
بعضی از ظرفهای پتری چند روز یا حتی چند هفته بعد دوباره عکاسی شدند؛ زمانی که کِشتها بیشتر رشد کرده بودند و ظاهر تازهای پیدا کرده بودند. این تغییر تدریجی، باز هم بازتابی از روند ضبط آلبوم بود؛ فرآیندی که در آن قطعهها به مرور تکامل پیدا میکردند و شکل نهاییشان را بهدست میآوردند.
در واقع، کاور آلبوم فقط یک بستهبندی برای موسیقی نبود؛ خودش بخشی از همان ایده مرکزی بود. همانقدر زنده، متغیر و غیرقابل پیشبینی.
نکات کلیدی این ایده عجیب و خلاقانه
- کاور آلبوم Hundred Pieces با استفاده از ۱۰۰ ظرف پتری کپک ساخته شد.
- ایده اولیه را ساکسوفونیست گروه، تیبو باریون، از آزمایشهای خانگی با آگار و مواد آلی شروع کرد.
- گروه میان رشد کپکها و شکلگیری طبیعی قطعههای موسیقی شباهت مفهومی پیدا کرد.
- همه تصاویر با زاویه و ترکیببندی یکسان ثبت شدند تا تفاوتهای ارگانیک هر نمونه دیده شود.
- بعضی تصاویر در زمانهای مختلف دوباره ثبت شدند تا روند رشد و تغییر حفظ شود.
وقتی علم، تصادف و هنر به هم میرسند
اتفاقی که Robocobra Quartet رقم زد، فقط یک انتخاب بصری عجیب برای جلب توجه نبود. این کاور دقیقاً از دل همان منطق خلاقانهای بیرون آمد که آلبوم بر اساس آن ساخته شده بود: رها کردن بخشی از کنترل، اعتماد به فرایند و تماشای اینکه یک ایده چطور میتواند خودش رشد کند.
برای همین است که کاور Hundred Pieces صرفاً یک تصویر نیست؛ نمونهای از جایی است که موسیقی، هنر مفهومی و آزمایش زیستی در یک نقطه به هم میرسند.
