کاور بعضی آلبومها فقط یک تصویر ساده است، اما گاهی خودِ تصویر به اندازه موسیقی پشت آن، ایده و ماجرا دارد. گروه Robocobra Quartet از بلفاست برای آلبوم Hundred Pieces سراغ روشی رفت که هم عجیب است، هم هنری و هم کاملاً آزمایشگاهی: پرورش ۱۰۰ ظرف پتری از کپک و قارچ برای ساختن جلد آلبوم.
ماجرا را تیبو باریون، ساکسوفونیست گروه، توضیح داده است؛ کسی که در خانه شروع به آزمایش با پلیتهای آگار کرد و کمکم از رشد قارچها و کپکها، مجموعهای از تصاویر منحصربهفرد ساخت؛ تصاویری که در نهایت به هویت بصری یکی از متفاوتترین آثار این گروه تبدیل شدند.
وقتی ایده کاور از دل یک آزمایش خانگی بیرون میآید
باریون میگوید همهچیز خیلی ساده شروع شد. او یک روز چند پلیت آگار خرید و با آنها دست به آزمایش زد. هدف اولیه هم پروژهای بزرگ یا برنامهریزیشده نبود؛ بیشتر از سر کنجکاوی و لذت کشف بود.
او با قرار دادن انواع مواد آلی روی پتریدیشها، بررسی میکرد که چه نوع کپک یا قارچی رشد میکند و هر کدام چه فرم و رنگی به وجود میآورند. همین روند کمکم برایش به یک شیوه خلاقانه تبدیل شد؛ روشی که بعدها با فرایند ساخت آلبوم Hundred Pieces پیوند خورد.
ارتباط عجیب بین موسیقی و رشد کپک
گروه Robocobra Quartet که موسیقیاش ترکیبی از جاز، هاردکور پانک و موسیقی کلاسیک معاصر است، این آلبوم ۱۰۰ قطعهای و پنجساعته را با الهام از هنرمند صرب، مارینا آبراموویچ ساخته است. برای همین، طبیعی بود که در بخش طراحی جلد هم سراغ رویکردی کاملاً تجربی بروند.
به گفته باریون، شباهت جالبی بین روند ضبط آلبوم و رشد موجودات در ظرفهای پتری وجود داشت: لحظههای مبتنی بر شانس، رها کردن ایدهها تا مسیر خودشان را پیدا کنند، و گسترش تدریجی ملودیها و ریفها؛ درست مثل هاگهایی که پخش میشوند و رشد میکنند.
این فرایند برای اعضای گروه فقط یک تجربه بصری نبود. آنها در این رشد طبیعی، نوعی زایش مستقل اثر هنری را میدیدند؛ جایی که نتیجه نهایی الزاماً همان چیزی نیست که هنرمند از ابتدا قصدش را داشته، اما دقیقاً به همین دلیل جذابتر میشود.
۱۰۰ تصویر، ۱۰۰ رشد متفاوت
هر ظرف پتری بعد از مدتی به تصویری کاملاً خاص تبدیل شد؛ انفجاری از رنگ، بافت و رشد ارگانیک. برای اینکه همه این تصاویر در یک چارچوب منسجم دیده شوند، از تمام آنها به یک شکل عکاسی شد: از زاویهای کاملاً ثابت، در مرکز تصویر، با پسزمینه سفید و قاب مربعی.
باریون توضیح میدهد که این ظرفها برای او نوعی جستوجو در زیبایی طبیعت بودند؛ چیزی بین طراحی علمی و تجربهای احساسی. تصاویری که بدون نیت مستقیم هنرمند برای «زیبا بودن» شکل گرفتهاند، اما با این حال تأثیر عاطفی شدیدی دارند.
چرا این ایده برای کاور آلبوم جواب داد؟
- هر تصویر منحصربهفرد بود و مثل خود قطعات آلبوم، تکرار نمیشد.
- عنصر شانس در شکلگیری تصویرها نقش مهمی داشت؛ همان چیزی که در موسیقی گروه هم دیده میشود.
- ظاهر علمی و ارگانیک آثار، حس متفاوتی به کاور بخشید.
- ارتباط مفهومی میان فرایند خلق موسیقی و رشد طبیعی کپکها، ایده را از یک حرکت صرفاً عجیب فراتر برد.
کاوری که فقط عجیب نیست، فکرشده است
در نگاه اول، دیدن تصاویری از کپک و قارچ روی جلد یک آلبوم شاید واکنشهای ناخوشایندی ایجاد کند. اما نکته مهم اینجاست که این انتخاب صرفاً برای شوکه کردن مخاطب نبوده است. آنچه Robocobra Quartet انجام داد، تبدیل یک فرایند زیستی و آزمایشگاهی به زبان بصری یک اثر موسیقایی بود.
نتیجه هم چیزی شد فراتر از یک کاور متفاوت: مجموعهای از تصاویر که هم حالوهوای علمی دارند، هم هنریاند و هم با ساختار ۱۰۰ قطعهای آلبوم هماهنگ هستند.
نکات کلیدی این داستان
- گروه Robocobra Quartet برای کاور آلبوم Hundred Pieces از ۱۰۰ ظرف پتری استفاده کرد.
- این ظرفها توسط تیبو باریون در خانه و با استفاده از مواد آلی و آگار پرورش داده شدند.
- هر ظرف پتری به یک تصویر منحصربهفرد از رشد کپک و قارچ تبدیل شد.
- آلبوم از نظر مفهومی از مارینا آبراموویچ الهام گرفته بود.
- گروه میان رشد ارگانیک کپکها و روند شکلگیری قطعات موسیقی، شباهت مفهومی میدید.
کاور Hundred Pieces یادآور این نکته است که گاهی ایدههای ماندگار از جاهایی میآیند که کمتر انتظارش را داریم؛ حتی از چند ظرف پتری که رویشان کپک رشد کرده است.
