قالت حقوقی عجیبی که می‌تواند آینده کپی‌رایت هوش مصنوعی را تغییر دهد

اگر بچه‌های شما کمتر از ۱۲ سال دارند، احتمالاً اخیراً شنیده‌اید که این شعار عجیب «تونگ تونگ تونگ ساهور» را بر لب دارند و کنجکاوند بدانند این عبارت چه معنایی دارد. این جمله، بدون اینکه مخاطب متوجه شود، او را به سراغ یک پدیده اینترنتی جدید کشانده است.

«تونگ تونگ تونگ ساهور» یکی از شخصیت‌های محبوبی است که از فرهنگی اینترنتی به نام «ایتالیان برین روتمش (Italian brain rot)» سر برآورده که در اوایل سال ۲۰۲۵ ظهور کرد و حالا فضای آنلاین و حتی محله‌های بازی سراسر دنیا را تسخیر کرده است. این موجودات سورئال و ساخته‌شده با هوش مصنوعی، نام‌هایی با طبع ایتالیایی دارند و معمولاً ترکیبی از دو عنصر هستند که هرگز در دنیای واقعی با هم جور در نمی‌آیند. برای مثال، «بالرینا کاپوچینا» رقصانی است که به جای سر، یک فنجان قهوه دارد و «ترالالرو ترالالا» یک کوسه سه‌پا است که پای کفش نایک دارد. این موارد بی‌معنایند، اما به کسب‌وکاری بزرگ تبدیل شده‌اند؛ از کارت‌های بازی و آلبوم‌های استیکر تا اسکین‌های فرتنایت و بازی‌های رابلکس.

پرونده‌ای که سرنوشت تولیدات هوش مصنوعی را رقم می‌زند

همین حالا جایی است که داستان برای همه ما، فارغ از سن و سال، اهمیت پیدا می‌کند. یک بازی رابلکس به نام «استیل آ برین‌رات» منجر به یک دعوای حقوقی شده که می‌تواند معنای مالکیت فکری برای هرکسی که از هوش مصنوعی مولد استفاده می‌کند را تغییر دهد. موضوع این پرونده، شخصیت «تونگ تونگ تونگ ساهور» است: یک مجسمه چوبی لبخندندة که یک چوب‌دیپ چوبی حمل می‌کند.

این شخصیت در واقع انسانی‌سازیِ «کنتوگان»، یک گongs چوبی است که در جنوب شرقی آسیا برای بیدار کردن مسلمان‌ها برای وعده‌ی سحور ماه رمضان نواخته می‌شود. این کاراکتر توسط نوجوانی اهل اندونزی با نام مستعار «نوکسا» با استفاده از تولیدکننده تصویر OpenAI خلق شد. این شخصیت به یک پدیده جهانی تبدیل شد و اکنون نوکسا توسط آژانس فرانسوی Mementum نمایندگی می‌شود که تخصصش در حوزه‌ی مالکیت فکری است.

مذاکره شکست‌خورده و شروع دادگاه

در سپتامبر ۲۰۲۵، آژانس Mementum به مالکان استودیوی Do Big، شرکت سازنده بازی استیل آ برین‌رات، نامه‌ای مبنی بر دست‌کم‌گرفتن استفاده از این شخصیت ارسال کرد. استودیو Do Big ابتدا شخصیت را حذف کرد و برای رسیدن به یک سازش تلاش کرد، اما وقتی موفق نشد، در یک دادگاه فدرال کالیفرنیا علیه Mementum شکایت کرد. منطق استودیو Do Big به نظر محکم می‌رسد. در ایالات متحده، کپی‌رایت تنها آثار خلق‌شده توسط انسان‌ها را تحت پوشش قرار می‌دهد. یک گزارش ۲۰۲۵ از دفتر کپی‌رایت ایالات متحده صراحتاً اعلام کرده که نمی‌توان بر مواد کاملاً تولیدشده با هوش مصنوعی کپی‌رایت گرفت.

• چالش اصلی: چقدر تلاش انسانی در خلق تونگ تانگ ساهور صرف شده است؟ این شخصیت عملاً در ۱۵ دقیقه و با هفت پرامپت (دستور متنی)، از جمله «ترسیم یک کنتوگان ساهور با صورت و پاها» تولید شده است. آیا این حجم از ورودی انسان کافی برای حمایت قانونی است؟
• قلمرو خاکستری: همان گزارش ادعا می‌کند که اگر ورودی خلاقانه انسانی کافی وجود داشته باشد، اثر ممکن است محافظت شود، اما این باید موردی بر موردی بررسی شود.

چرا این موضوع برای صنف طراحی حیاتی است؟

باید شفاف بگوییم که معیارهای این پرونده بسیار جدی هستند. اگر دادگاه تشخیص دهد که صرفِ نوشتن چند پرامپت، ورودی انسانی کافی برای حمایت از خلاقیت نیست، پیامدهای بزرگی برای نحوه‌ی انجام کار برای مشتریان دارید دارد. اگر شما یک لوگو، شخصیت یا نقاشی را تا حدی یا کاملاً با هوش مصنوعی خلق کنید، آن اثر ممکن است فاقد حمایت قانونی باشد. به تعبیر ساده‌تر، رقیبان مشتری شما می‌توانند آن را بدون هیچ عواقبی کپی کنند.

از طرف دیگر، اگر دادگاه رای بدهد که «تونگ تونگ ساهور» تحت حمایت کپی‌رایت است، این موضوع چالش‌های زیادی برای مشتریانی ایجاد می‌کند که از فریلنسرها و آژانس‌های طراحی انسانی استفاده می‌کنند. ایده‌ی اینکه مشتری بتواند با چند پرامپت ساده، اثری مشابه بسازد و آن را هم محافظت قانونی داشته باشد، جذابیت استفاده از تولیدات خالص هوش مصنوعی را دوچندان می‌کند. فارغ از اینکه دادگاه چه حکمی صادر کند، یک صنف کامل از بزرگسالان و متخصصان طراحی به‌شدت تحت تأثیر قرار خواهند گرفت؛ و این همگی بر سرِ یک نوجوان است که چند خط متنی را به یک ربات نوشت.